Auditteam: Huidige aanpak vuurwerk in stadions heeft te weinig effect

By Daan Visser — 24 August 2026 — 5 min read

De huidige methoden om vuurwerk in voetbalstadions tegen te gaan, zijn onvoldoende effectief. Dit is de conclusie van het Auditteam Voetbal en Veiligheid, een adviesorgaan voor de overheid en de KNVB. Hoewel er in 2018 nieuw beleid is opgesteld, worden de gemaakte afspraken in de praktijk nauwelijks nageleefd, wat het een ‘papieren werkelijkheid’ maakt.

Het rapport van het Auditteam benadrukt dat zonder betere uitvoering van dit beleid, het een illusie is dat vuurwerk uit de stadions zal verdwijnen. De bevindingen komen naar buiten kort na een incident bij de wedstrijd SC Cambuur tegen Feyenoord, waarbij zeven Cambuur-supporters gewond raakten door vuurwerk afgestoken door uitfans. Zij liepen brandwonden, gehoorschade en oogletsel op.

Tekortkomingen in de handhaving

Een van de afspraken die acht jaar geleden werden gemaakt, was de verbetering van fouilleerprocedures door stewards. Echter, de praktijk wijst uit dat niet alle clubs deze controles even grondig uitvoeren. Het Auditteam pleit daarom voor de implementatie van technologische hulpmiddelen zoals scanpoorten, handscanners en geavanceerdere camera’s. Ook wordt geadviseerd om medewerkers en leveranciers van voetbalclubs strenger te controleren.

Deze extra controles zijn noodzakelijk omdat hooligans steeds inventiever worden in het smokkelen van vuurwerk. Ze gebruiken methoden zoals dubbele kledinglagen of verstoppen vuurwerk in voorwerpen zoals trommels en megafoons. Er bestaat zelfs een vermoeden dat vuurwerk soms al vóór de wedstrijddag door clubmedewerkers naar binnen wordt gesmokkeld.

Het volledig verbannen van vuurwerk uit stadions wordt door het Auditteam als een bijna onmogelijke taak beschouwd. Binnen de hooligancultuur heerst de mentaliteit van ‘no pyro no party’, waarbij supporters elkaar proberen te overtreffen met vuurwerkacties. De handel en smokkel zijn bovendien steeds professioneler georganiseerd, met duidelijke taakverdelingen voor inkoop en transport.

Het rapport wijst op de ‘versnippering’ als een belangrijke oorzaak voor het gebrek aan effectiviteit van het beleid uit 2018. Er is geen centrale organisatie die de leiding neemt in het monitoren van afspraken of het wijzen van clubs op de regels. Sommige clubs vrezen ook dat strengere handhaving hun relatie met de eigen fans zal verslechteren.

Michel Bezuijen, burgemeester van Zoetermeer en voorzitter van het Auditteam, stelt dat geen van de betrokken partijen zich echt verantwoordelijk voelt. De verantwoordelijkheidsverdeling is onvoldoende duidelijk, afspraken worden niet consequent nagekomen en partijen spreken elkaar onvoldoende aan, wat heeft geleid tot onvoldoende vooruitgang.

Aanbevelingen en de bredere context

Het adviesorgaan doet diverse aanbevelingen om het probleem aan te pakken. Deze omvatten streng en zichtbaar handhaven, betere opsporing, consequente straffen en een verbod op bivakmutsen. Daarnaast wordt overwogen of het organiseren van alternatieve sfeeracties zinvol kan zijn. De onderzoekers zien echter weinig heil in het bestraffen van clubs met geldboetes of strafpunten.

Uit eerder onderzoek van de KNVB blijkt dat ongeveer een kwart van de voetbalsupporters positief staat tegenover illegaal vuurwerk, omdat zij het sfeerverhogend en mooi vinden. Daartegenover staat dat 56 procent van de ondervraagden er negatief over is. Het afsteken van vuurwerk gebeurt steeds ‘georganiseerder en grootschaliger’, met ‘grote hoeveelheden fakkels, rookpotten en soms zwaar knalvuurwerk’.

Hoewel het aantal geregistreerde incidenten in het betaald voetbal is afgenomen van 399 in het seizoen 2022/2023 naar 173 twee seizoenen later, benadrukken de onderzoekers dat de registratiesystematiek slechts beperkt inzicht geeft in de werkelijke omvang en ernst van het probleem. Feyenoord-fans zijn betrokken bij de meeste vuurwerkincidenten (15 procent), gevolgd door PSV (7 procent), Ajax (6 procent) en Keuken Kampioen Divisie-club MVV (5 procent).

Vuurwerk in voetbalstadions is een wijdverbreid probleem in heel Europa. In België wordt bij 41 procent van de wedstrijden vuurwerk afgestoken, wat honderden gewonden tot gevolg heeft. Daar loopt een proef waarbij bepaalde supporters onder toezicht legaal vuurwerk mogen afsteken, iets soortgelijks gebeurt in Noorwegen. De Nederlandse voetbalwereld volgt deze proeven met belangstelling, maar er is scepsis over het toepassen ervan in Nederland, mede omdat dit haaks staat op het landelijke vuurwerkverbod dat recentelijk is ingevoerd.

De wedstrijd Ajax-FC Groningen eind vorig jaar werd definitief gestaakt vanwege de enorme hoeveelheid afgestoken vuurwerk. Dit incident leidde tot een straf van de KNVB voor Ajax, waarbij de bewuste vakken leeg moesten blijven tijdens één thuisduel. In de nasleep kregen 24 supporters een stadionverbod en werden drie van hen aangehouden door de politie.

Tommie van Alphen, directeur van FC Den Bosch, merkt op dat een klein, maar fanatiek deel van de fans vuurwerk als een ‘onderdeel van de supporterscultuur’ ziet. Hij legt uit dat het meebrengen van vuurwerk naar een stadion gemakkelijker is dan vaak gedacht, omdat beveiligers wettelijk gezien alleen oppervlakkig mogen fouilleren. Het opsporen van daders is bovendien lastig, aangezien supportersgroepen bedreven zijn in het omzeilen van cameratoezicht door bijvoorbeeld bivakmutsen te dragen en kleding te wisselen.

Paul Depla, burgemeester van Breda en lid van de regiegroep Voetbal en Veiligheid, pleit voor overheidsingrijpen. Hij stelt dat clubs, die qua organisatie vaak midden- en kleinbedrijven zijn, te veel verantwoordelijkheid dragen. Volgens hem is de harde kern van hooligans soms beter georganiseerd dan de clubs zelf. Depla bepleit investeringen in een nationale veiligheidsorganisatie die clubs kan ondersteunen bij de opsporing van daders.

Na het incident bij Cambuur-Feyenoord kondigde de KNVB aan dat de onafhankelijke aanklager voetbal het voorval onderzoekt. Cambuur heeft laten weten dat de zoektocht naar de daders in volle gang is en dat de club aangifte zal doen zodra hun identiteit is vastgesteld. Feyenoord-directeur Robert Eenhoorn sprak zijn afschuw uit over het incident en gaf aan dat daders een stadionverbod zullen krijgen.

Beveiligingsexperts achten het onwaarschijnlijk dat fakkels inwendig worden binnengesmokkeld door tientallen supporters. De vraag hoe het vuurwerk het stadion in kwam, blijft voor Cambuur een raadsel, aangezien het onderzoek nog loopt. De coördinatie van de vuurwerkactie bij Cambuur-Feyenoord, waarbij vlaggen werden gebruikt om de voorbereidingen te verhullen, roept vragen op over de effectiviteit van de veiligheidsmaatregelen.

De wedstrijd SC Cambuur – Feyenoord werd tijdelijk stilgelegd.

Source: nos.nl