“Wat erg opvalt, is dat de opkomst lokaal lager is dan bij landelijke verkiezingen,”
In 1986 ging bijna driekwart van de kiesgerechtigden naar de stembus, maar in 2022 was dit percentage teruggelopen tot slechts 51 procent. Dit betekent dat meer dan de helft van de stemgerechtigden ervoor kiest om niet deel te nemen aan de lokale verkiezingen. De dalende opkomst is niet alleen een probleem voor de democratie, maar ook voor de lokale politiek, die hierdoor geen goed beeld krijgt van wat de samenleving wil.
De gebruikerspiek van de StemWijzer, een hulpmiddel voor kiezers om hun stemkeuze te maken, ligt in de laatste week of dagen voor de verkiezingen. Dit jaar zijn er verkiezingen in 340 gemeenten, en het doel is om voor iedere gemeente een StemWijzer te maken. Dit kan mogelijk bijdragen aan een hogere opkomst, maar de vraag blijft of dit voldoende zal zijn om de trend van dalende opkomst te keren.
Een zorgwekkend aspect van de lage opkomst is dat bepaalde groepen, zoals mensen met een migratieachtergrond en mensen met een mbo-diploma, minder vaak stemmen dan andere groepen. Dit kan leiden tot een vertekend beeld van de wensen en behoeften van de samenleving. Een op de drie mensen die landelijk stemt, blijft bij gemeenteraadsverkiezingen thuis, wat de kloof tussen lokale en landelijke politiek verder vergroot.
Boogers wijst erop dat de lokale politiek niet alleen te maken heeft met de opkomst, maar ook met de uitdagingen die ze tegenkomen. “Het is niet dat de politici de agrarische sector niet waarderen, maar ze weten niet goed hoe ze ermee om moeten gaan,”
De lage opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen is een signaal dat er iets moet veranderen in de manier waarop lokale politiek wordt bedreven. Politici moeten zich meer bewust worden van de diversiteit binnen hun gemeenten en manieren vinden om alle groepen aan te spreken. De kieswijzer gemeenteraad kan hierbij een waardevol hulpmiddel zijn, maar het is aan de politici om de boodschap over te brengen en de kiezers te mobiliseren.
Met de gemeenteraadsverkiezingen in het vooruitzicht, blijft het afwachten of de inspanningen om de opkomst te verhogen effect zullen hebben. De komende weken zullen cruciaal zijn voor de lokale politiek en de betrokkenheid van de kiezers. De vraag is of de kieswijzer gemeenteraad en andere initiatieven voldoende zullen zijn om de trend van dalende opkomst te doorbreken.
Meer verhalen
Grondwet van noord-korea
Erik Scherder overweegt juridische stappen
Vitale infrastructuur: Nederland aangeklaagd door de EU